Mapa to model powierzchni Ziemi (także nieba lub planety czy innego ciała niebieskiego). Występuje w postaci analogowej (obraz na płaszczyźnie) lub cyfrowej - zobrazowanie zbioru danych o obiektach (Ziemi, Marsa itp.) i ich wzajemnym usytuowaniu. Mapa stanowi podstawowe narzędzie badań i prezentacji wyników w geografii i geodezji. Przeniesienie powierzchni ze sfery (Ziemia nie jest idealną kulą, ma nieregularny kształt geoidy, ale przy sporządzaniu mapy przyjmuje się założenie o jej kulistości, lub że jest elipsoidą obrotową) na płaską powierzchnię mapy wymaga zastosowania odpowiedniego, czyli odwzorowania kartograficznego, zmniejszenia obrazu do żądanej skali, zastosowania przyjętych znaków umownych oraz uogólnienia przedstawionego obrazu. Mapa składa się z siatki kartograficznej, treści mapy, jak również legendy, zaś każdy z tych elementów jest przedmiotem badań osobnego działu kartografii. Powstawanie mapy to złożony proces, wymagający udziału wielu ludzi. Samą produkcją map zajmuje się redakcja map, która przygotowuje jej oryginał. Dalej wkracza kartografika, przygotowując czystorysy mapy, a ostatnim szczeblem jest drukowanie produktu - czyli reprodukcja kartograficzna oraz poligrafia.

Nauka o mapach to kartografia - jej zadaniem jest przedstawianie powierzchni ziemi oraz występujących na niej zjawisk na płaszczyźnie. W ten sposób przedstawiony fragment lub całość powierzchni ziemi, zwykle w pomniejszeniu, to doskonale nam znana mapa. W związku z tym kartografię można określić jako naukę o mapach, metodach ich sporządzania, reprodukcji oraz o metodach korzystania z map.